تغذیه مناسب بعد از عمل پیوند کلیه

مراقبت های بعد از انجام عمل پیوند کلیه از مهم ترین بخش برای بیماران است. مردمان ایران زمین مردمانی خوش خوراک هستند و اصلاح تغذیه و حذف برخی مواد غذایی لذیذ برای آن ها کاری دشوار محسوب می شود. اما در برخی موارد ناچار به رعایت الگوی تغذیه مناسب هستیم.

بیمارانی که به تازگی پیوند کلیه انجام داده اند، ملزم به پیروی از رژیم عمل پیوند کلیه هستند. اما عده ای اطلاعات چندانی درمورد تغذیه مناسب بعد از عمل پیوند کلیه ندارند، ما قرار است این اطلاعات را در اختیارتان قرار دهیم.

مصرف داروهای مخصوص که ضد پس زدن پیوند به شمار می روند بدن توانایی خود را در برابر حفظ ایمنی از دست داده و تبدیل به هدفی مناسب برای هجوم باکتری ها شد که باعث بروز برخی بیماری های زمینه ای در شخص بیمار می شود.

با آرزوی سلامتی برای تمام عزیزان سرزمین، با تعدادی از مواد غذایی مناسب بعد از عمل پیوند کلیه در این دوره آشنا خواهیم شد.

مواد غذایی مجاز برای بیماران پیوندی

برای بیمارانی که پیوند کلیه انجام داده اند مهم ترین نسخه غذایی کم کردن نمک و افزایش مصرف فیبر است. پزشکان متخصص تغذیه تاکید بسیاری برای کاهش مصرف نمک کرده اند و حتی در افراد سالم که به بیماری کلیوی دچار نیستند هم توصیه شده است.

می توانید سرکه یا آب لیمو را به عنوان چاشنی جایگزین استفاده کنید. همچنین برای داشتن تغذیه مناسب بعد از عمل پیوند کلیه، باید چربی را از غذای روزانه خود حذف کنید.

پس از انجام عمل، بیمار در معرض برخی بیماری ها مانند تحلیل بافت استخوان، افزایش کلسترول خون و ابتلا به دیابت که در نتیجه مصرف داروهای استروئیدی است، قرار دارد.

توصیه می شود که از میوه ها، غلات، حبوبات، سبزیجات، گوشت قرمز ، مرغ و ماهی ( به صورت کباب یا آب پز شده)، لبنیات بدون چربی یا کم چرب و نوشیدنی  های بدون شکر استفاده کنید.

مصرف سبزیجات پر پتاسیم مانند چغندر، بامیه، فلفل تند، آب گوجه فرنگی، کدو حلوایی جزو مواد غذایی های مجاز است. در تمام وعده های غذایی می توانید از سبزیجات استفاده کنید.

مصرف کلسیم از دیگر اولویت های غذایی شماست. شیر، ماست و پنیر منبع سرشار کلسیم است. البته به خاطر داشته باشید که باید از شیر و ماست کم چرب استفاده کنید. اگر از طرفداران محصولات دامی ارگانیک هستید فراموش نکنید پیش از مصرف شیر، خوب بجوشانید تا باکتری های غیرمجاز موجود در آن از بین برود و  از عفونت در ناحیه زخم ایمن بمانید.

پنیر را پیش از مصرف بیست و چهار ساعت در آب از قبل جوشیده شده قرار دهید تا نمک موجود در آن به حداقل برسد. همچنین اسفناج منبع غنی ای برای کلسیم به شمار می رود.

فسفر موجود در ماهی از دیگر مواد غذایی توصیه شده است، همچنین پروتئین کافی باید به سلول های بدن برسد تا بدن بتواند روند عادی زیستی خود را از سر بگیرد. به مصرف ماهی بیش از گوشت قرمز تاکید شده است.

استفاده از میوه ها

مصرف میوه می تواند منبع مناسبی برای دریافت پروتئین، فیبر و پتاسیم باشد که مصرف این دسته از مواد غذایی مورد سفارش متخصصان تغذیه است.

میوه هایی مانند موز، پرتقال، انبه، کیوی،  هلو، شلیل، انبه هندی(پاپایا)، آلو و … منبع سرشار پتاسیم است. در دو وعده مصرف کنید همچنین می توانید یک یا دو فنجان از آبمیوه های طبیعی را در روز استفاده کنید.

میوه ها باید به صورت تازه مصرف شود و از میوه های خشک پرهیز کنید. به خاطر داشته باشید مصرف برخی از میوه ها مانند انار در این دوران ممنوع شده است، زیرا در تاثیر داروهای ضد پس زدن پیوند اختلال ایجاد می کند.

به عنوان نکته آخر غذاها را بدون افزودن روغن، به صورت گریل شده یا در مایکروفر تهیه و میل کنید.

مواد غذایی غیرمجاز برای بیماران پیوندی

بعد از عمل پیوند کلیه، بیمار ممکن است دچار عفونت در ناحیه زخم شود و بیماری های عفونی از مهم ترین خطرات تهدید کننده به شمار می رود. پزشکان در این باره توصیه می کنند از مصرف سبزیجات غیر قابل پوست گیری مانند کاهو و کلم بروکلی و … بپرهیزند. مصرف جوانه ها مانند جوانه لوبیا نیز ممنوع است.

آجیل و مغزها

همچنین مصرف آجیل و مغزها باید پس از جوشاندن آن ها باشد تا مطمئن شویم از باکتری های عفونی پاک هستند. قند خون را همواره کنترل کنید و تا حد امکان مصرف شیرینی ها و مواد قندی را به حداقل رسانید.

کربوهیدرات

کربوهیدرات خون به دلیل مصرف دارو ممکن است افزایش یابد و مصرف غیر کنترل شده مواد دارای کربوهیدرات مانند قندها و نشاسته می  تواند مشکل ساز شود.

مواد قندی

از مصرف نوشیدنی های قندی مانند نوشابه ها و همچنین خوردن آبنبات و از این قبیل مواد غذایی جدا بپرهیزید. سس مایونز و خامه را از برنامه غذاییتان حذف کنید.

روغن خوراکی

کلسترول و تری گلیسیرید خون را پایین نگه دارید. از روغن و خوراکی های سرخ کردنی پرهیز کنید، درصورت لزوم می توانید از روغن های گیاهی استفاده کنید.

برای داشتن برنامه غذایی سالم از سرخ کردن مواد غذایی دوری کنید، زیرا علاوه بر از بین بردن مواد مغذی درون ماده غذایی باعث افزایش کلسترول غیرمجاز در خون می شود.

کنترل فشار خود

همچنین فشار خونتان را پایدار نگه دارید، از موارد منع مصرف برای بیماران بعد از عمل پیوند کلیه مصرف نمک و خوراکی های شور است که فشار خون را به میزان قابل ملاحظه ای بالا می برد. مواد غذایی فرآوری شده معمولا مقادیر زیادی نمک دارند و برای بیماران بعد از عمل پیوند کلیه ممنوع است.

آب را قبل از مصرف بجوشانید.  از نوشیدن آب انگور و آب انار اجتناب کنید.

سیب زمینی سرخ کرده و چیپس مصرف نکنید. اگر به خوردن این مواد علاقه مند هستید، سعی کنید در خانه بدون روغن و به صورت تنوری یا در فر تهیه و نوش جان کنید. مطمئن باشید غذاها با روغن کم نیز خوشمزه هستند.

مواد غذایی را بشورید

هیچ چیز را بدون شستن مصرف نکنید، همچنین اگر به تخم مرغ نشسته یا پوست هر مواد غذای دیگری دست زدید برای احتیاط، حتما دست خود را خوب بشویید.

خام خواری را فراموش کنید

مواد غذایی مانند گوشت، ماهی و … را به هیچ عنوان به صورت خام مصرف نکنید زیرا احتمال ابتلا به بیماری عفونی را افزایش می دهد و تهدیدی جدی برای سلامتیتان محسوب می شود.

چربی های قابل مشاهده گوشت و پوست مرغ را جداسازی کنید. در برخی بیماران که اضافه وزن دارند باید رژیم غذایی بلند مدتی برای کاهش وزن داشته باشند.

مصرف سوسیس، روغن نارگیل، بستنی که موجب به افزایش وزن می شود نیز ممنوع است. مصرف تخم مرغ به 3الی4 عدد در هفته محدود می شود و در مواردی توصیه شده است که زرده تخم مرغ را جدا کرده و تنها سفیده آن را مصرف کنید.

سخن آخر

برای داشتن تغذیه مناسب بعد از عمل پیوند کلیه، پیروی از موارد ذکر شده ضروری است.

رعایت رژیم غذایی در شش ماه اول می تواند بروند بهبودی را تسریع کند و مانع از ابتلا به بیماری های پس زمینه ای باشد.

بیمار بعد از انجام عمل مجبور به مصرف داروهای تضعیف کننده سیستم ایمنی که برای پیشگیری از رد پیوند تجویز می شوند است که نقش بسزایی در ابتلا به دیگر بیماری های زمینه ای دارد؛ پس با رعایت موارد ذکر شده به سلامتی خود کمک کنید.

فراموش نکنید که وضعیت خود را با یک پزشک تغذیه مدام چک کنید. پزشک متخصص یا مشاور تغذیه ای شما می تواند در تنظیم برنامه غذایی مناسب به شما کمک کند. مطابق بدن شما، باید از برخی غذاها اجتناب کنید و تشخیص این موضوع با پزشک شماست.

اگر درباره تغذیه مناسب بعد از عمل پیوند کلیه یا مواد غذایی که باید از خوردن آن ها اجتناب کنید دارید، پرسشی دارید می توانید از پزشک خود مشورت بگیرید.

Source: www.kidney.org, www.ucsfbenioffchildrens.org